Artyści:

Ewa Bloom-Kwiatkowska

Anna „Mirosava” Bachanek

Robert Brylewski

Damian Czeladka

Włodzimierz Czerw

Anna Dąbrowska-Lyons

Franciszek Dzida

Stanisław Garbarczuk

Marian Henel

Ryszard Kisiel

Anna Laskowska

Mikołaj Ławniczak

Tomasz Machciński

Kazimierz Malinowski

Justyna Matysiak

Maciej Olszewski

Radosław Perlak

Pisarka M.H.

Erwin Sówka

Daniel Stachowski

Karol Su/ka

Ryszard Szozda

Marcelo Zammenhoff

Dariusz Skubel

Zdzisław Zinczuk

Wystawa pokazuje twórczość bezkompromisowych outsiderów: postaci kultowych i nieznanych, z dyplomami akademii i bez, samotnych wilków i ludzi undergroundu. Tym, co łączy ich sztukę, jest oddolna kontestacja systemów politycznych i estetycznych, łamanie społecznych tabu, tworzenie w duchu DIY i swoista nonszalancja. Punktem wyjścia są prace artystów krytycznych, działających poza obiegiem instytucjonalnym, prezentowanych na wystawie „Po co wojny są na świecie” w Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Warszawie wiosną 2016 roku. Jej śląska kontynuacja jest spojrzeniem na sztukę protestu i postawę outsidera przez pryzmat ich zakorzenienia w etosie kultury alternatywnej.

Choć kultura alternatywna przeżywała w Polsce rozkwit w latach osiemdziesiątych, z końcem kolejnej dekady przestała istnieć jako silna formacja kulturowa, rozmywając się w wirtualnej rzeczywistości. Wielu z jej przedstawicieli nie przestało jednak tworzyć. Ostatni Mohikanie offu to dziś outsiderzy, podobnie jak amatorzy niezwiązani z żadnym środowiskiem. Wystawa jest więc niehierarchiczną, bo niebiorącą za punkt odniesienia sztuki mainstreamu, opowieścią o nieznanej alternatywie. Określa tym samym nową przestrzeń dla radykalnych artystów niezależnych, których twórczość nie mieści się ani w ramach instytucjonalnej sztuki krytycznej, ani w protekcjonalnych i nieadekwatnych pojęciach sztuki naiwnej czy nieprofesjonalnej.

Na wystawie znalazły się prace dotychczas nieprezentowane oraz takie, które w kontekście ekspozycji mogą zostać odczytane na nowo. Choć dzielą je czasami lata, uderzający jest powrót tych samych problemów i lęków. Wystawę otwiera część „Polska płonie” dotycząca konfliktu politycznego. Wojna – słowo klucz punkowej kultury lat osiemdziesiątych – wraca z wielką siłą w sekcji „Sava Putin Sava”. Pod hasłem „Amy Winehouse Is Dead” kryją się prace o manipulacji mass mediów i popkulturze. „Chcemy porno a nie ORMO” obnaża presję związaną z ciałem i tożsamością oraz pokazuje manifestacje indywidualizmu poprzez modę. Sekcja „Polacy, naprzód drogą Dharmy!” skupia z kolei artystów przeciwstawiających się współczesnemu kryzysowi duchowości.

Tytuł wystawy został zaczerpnięty z dramatu Łukasza Wojtyski „VV. Nie jestem już psem” – tekstu, którego głównym tematem jest wolność, a jedną z inspiracji twórczość Radosława Perlaka. Słowami „Nie jestem już psem” Perlak – artysta osadzony w Zakładzie Karnym w Rawiczu – określił zmianę, jaka nastąpiła w jego życiu, odkąd zaczął tworzyć. Ta sama potrzeba emancypacji wbrew cynizmowi i przemocy władzy i społeczeństwa leżała u podstaw narodzin kontrkultury ponad pół wieku temu. Dziś świat znowu drży w posadach, a alternatywa w czasach postprawdy na nowo staje się polem walki o wolność i autentyczność.

Wernisaż: 31.03.2017, godz. 18.00
Termin wystawy: 1.04—10.09.2017
Muzeum Śląskie w Katowicach
ul. T. Dobrowolskiego 1

Kuratorzy: Zofia Czartoryska, Katarzyna Karwańska
Współpraca: Dział Plastyki Nieprofesjonalnej – Sonia Wilk, Katarzyna Kościelny
Koordynatorzy organizacyjni: Urszula Mikoś, Łukasz Adamski
Scenografia: Zbigniew Libera
Projekt techniczny scenografii: Wojciech Skrzypiec
Grafika tytułowa wystawy, grafiki tytułów sekcji: Rafał Bujnowski
Projekty graficzne: Wojciech Bednarski
Konsultacje merytoryczne: Paweł Dunin-Wąsowicz, Iga Winczakiewicz, Xawery Stańczyk
Koordynacja strony internetowej: Krzysztofa Frankowska-Piechowicz

Dziękujemy za pomoc i współpracę:

Małgorzacie Szaefer, Robertowi Jaroszowi, Łukaszowi Rondudzie, Łukaszowi Stworzewiczowi, Karolowi Radziszewskiemu, Grażynie Filipiak-Perlak, Irmie Sówce, Danielowi Rycharskiemu, Marioli Przyjemskiej, Małgorzacie Rel, Ewie Małas, Dominice „Nice” Domczyk, Januszowi Waluszko, Jackowi Markiewiczowi, Michałowi Lutostańskiemu, Jemiołce Izerskiej, Szymonowi Holcmanowi, Annie Dudziak, Iwonie Rawinis, Wojciechowi Dziamskiemu, Barbarze Hamilton, Post Regiment.

Wystawa dla osób pełnoletnich. Dzieci powinny przebywać na jej terenie pod opieką i za zgodą pełnoletnich opiekunów.